Home / FOTO RAZGLEDNICA / SPOMEN ČESME UŽICA

SPOMEN ČESME UŽICA

Picture

Česma Opančarskog esnafa nalazi se kod Malog parka prema glavnoj ulici. Prvobitno mesto na kom je sagrađena bilo je centar Malog parka. Pre Prvog svetskog rata ovde je bila pijaca. Kada je na tom prostoru oko 1921. urećen park, česma je pomerena. Nije utvrđeno kada je preneta na ivicu parka prema glavnoj ulici. Tada je prostor oko česme prema parčiću oivičen istom ogradom kao i ceo parkovni prostor. U ovakvom obliku česma je ostala do 1961. godine, kada je preseljena na prostor novog trga, ispred Gradske kafane.Odatle je opet 1983. godine vraćena na mesto gde se i danas nalazi. Česma je urađena od klesanog kamena, a iznad kamene lavlje glave, iz koje ističe voda, je uklesano „OPANČARSKI ESNAF“ sa uklesanim opankom. Sa desne strane česme je uklesano „SVOJOJ OPŠTINI“, na strani suprotnoj od lavlje glave „UŽICE“,a na levoj strani stoji uklesano „1896“.

 

Picture

Česma Trgovačko-zanatlijskog esnafa se od 1984. godine nalazi na Slanuši, u prostoru malog skvera. Pre Drugog svetskog rata na tom mestu je bila kafana. Posle rata mali prazan plac služio je deci sa Slanuše da igraju lopte. Znači za to vreme ova česma je bila na svom pravom mestu, na užičkoj Novoj pijaci. Ovaj prostor je od 1961, godine pretvoren u monumentalni trg, pa je česma odavde ukolonjena. Sve do Drugog svetskog rata česma je izgledala kao što danas izgleda. Posle završetka rata uklopljena je u betonsku građevinu koja je služila za tribinu kada su držani veliki mitinzi u gradu. U autentičnom izgledu danas je postavljena na Slanuši. Česmu je uradio zanatlija kamenorezac Dimitrije Č. Avramović. Česma je izgrađena od belog kamena.

 

Picture

Spomen česma Gavrilu Đ. Popoviću 1900. godine podignuta je pred Sabornom crkvom u Užicu, na trgu Svetog Đorđa (danas trgu Svetog Save) česma počivšem proti Gavrilu Popoviću. Česmu je o svom trošku podigao njegov brat Aleksa Đ. Popović pravozastupnik i narodni poslanik iz Užica koji je za podizanje česme dobio odobrenje od užičke opštine. On se obratio i sveštenstvu užičke crkve 15. maja 1900. moleći za „blagoslov za ovo preduzeće“. Nacrt česme dao je Dimitrije Milošević, inžinjer iz Kragujevca, a izradili su je kamenoresci Karlo Kazanova i Pavle Kostka. Telo česme je piramidalnog oblika na kojoj se nalazi glava lava iz čije čeljusti ističe voda. Na česmi na sve četiri strane stoje natpisi. Na istočnoj strani stoji napisano: „UŽICE 1900 g. pod vladom ALEKSANDRA I Gospodara i Kralja Srbije. Na severnoj strani stoji natpis: „Aleksa Đ. Popović, advokat, svome bratu.“ Sa zapadne strane stoji natpis: „ Gavrilu Đ. Popoviću biv. Proti užičkom 1823 + 1881.“ Sa južne strane je natpis: „I UŽIČANIMA da se sećaju svoga dobrog prote Gavrila“. Krst koji je postavljen na česmu skinut je 1945. godine ali je vraćen 1992. godine. Krst na česmi je projektovao vajar Branko Tijanić, izliven u fabrici valjaonice u Karanu. Sve do 1970. godine iz ove česme tekla je izvorska voda, a onda je priključena na gradski vodovod. Česma se i danas nalazi na trgu ispred Crkve Svetog Georgija i zajedno sa njom čini lepu ambijentalnu celinu.

Picture


Česma Pekarsko-mehanskog esnafa na Rakijskoj pijaci nalazi se česma Pekarsko-mehanskog esnafa iz 1896 godine. Njena prva lokacija je bila pored Vukomanovića mlina. Na širokom kamenom postolju kvadratnog oblika stoji u kamenu isklesan lik svinje iz čije čeljusti izlazi voda. Danas, iz čeljusti ne teče izvorska, već voda iz vodovodne mreže grada. Na prednjoj strani postolja, iznad istoka vode stoji upisano: O SVOM TROŠKU PEKARKO-MEHANSKI ESNAF. Desno od ovog natpisa stoji: GRAD UŽICE, a levo: GODINA 1896. Na suprotnoj strani od istoka vode stoji: SVOJOJ OPŠTINI. Na istom postolju nalazi se stub od crvenog kamena 117 cm, pri vrhu 137 cm. Dimenzije ovog stuba skoro se uklapaju sa stubom koji je bio ugrađen u terasu kuće profesora Konstantina Petrovića u ulici Vidovdanskoj u Užicu. Po njegovoj izjavi, taj stub je prenet sa ulaza u Osnovnu školu u Užicu, koji se tu nalazio sve do zidanja sprata te škole. Kada je uređivana Rakijska pijaca 1984. godine, česma je premeštena na svoje mesto, a vodu je dobila iz gradskog vodovoda.

Literatura:
Milorad Iskrin, Česme užičke, Užice 1995.

Izvor: istorijskiklub.rs

Pratite nas

Komentari