Home / BAJINOBAŠTANSKE VESTI / Počela arheološka istraživanja tvrđave Solotnik

Počela arheološka istraživanja tvrđave Solotnik

U organizaciji opštine Bajina Bašta a u saradnji sa Zavodom za zaštitu spomenika Kraljevo, Komunalnim preduzećem „12. Septembar“ i planinarskim klubom „Tara“ Bajina Bašta, u petak 18. maja, počela su arheološka istraživanja i priprema projekta postojećeg stanja za tvrđavu Solotnik.

Poslom rukovodi profesor dr Mirko Kovačević, arhitekte sa ogromnim iskustvom u oblasti srednjeg veka. Profesor Kovačević je dugi niz godina radi na poslovima obnove naše najveće svetinje Hilandara.

Nadzor nad radovima obavlja Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo pod patronatom gospođe Gordane Gavrić a pored njih stručni deo posla rade i dvojica mladih arhitekata iz Beograda.
Cilj ove faze je da se raščisti teren oko starog grada, da se izvrši snimanje terena, izvuku geometarske podloge i uradi geomehaničko snimanje terena. Ovaj posao bi trebalo da bude gotov pre leta. Nakon ovog posla izradiće se projekat postojećeg stanja dvorca Solotnik.

– Naredni koraci bi bili izrada projektno tehničke dokumentacije za restauraciju, rekonstrukciju i dogradnju dvorca Solotnik. Nadamo se da ćemo uspeti da sve ove poslove završimo ove godine. Opština Bajina Bašta je prošle godine konkurisala kod evropskih fondova za prvu fazu radova na ovom lokalitetu i ukoliko dobijemo podršku stranih donatora možemo očekivati konkretnije korake na rekonstrukciji ovog objekta. Preduslovi za bilo kakve radove su svakako planska i projektna dokumentacija. Opština Bajina Bašta je krenula sa ovim poslovima i ovo su svakako najvažniji zadaci sada. Ukoliko uspemo da izradimo dobru plansku i projektnu dokumentaciju sigurni smo da ćemo kroz nekoliko godina napraviti dobre rezultate na ovom lokalitetu koji može biti jedna od najvećih kulturno istorijskih i turističkih atrakcija našeg kraja. – kaže za drina info Ivan Marković iz opštinske uprave Bajina Bašta.

Pored velikog broja ljudi iz opštine koji se angažovao na ovom poduhvatu, najzaslužniji za ovaj deo posla je svakako naše komunalno preduzeće i naši planinari koji su se lično angažovali u podršci ovom prvom zadatku. Veliku podršku su nam pružili i gospodin Borko Mijailović vlasnik Planinske kuće Tara i gospodin Rašo Stamenić obojica meštani sela Solotuša. – nastavlja Marković.

Šta je DVORAC SOLOTNIK?
grad-Solotnik-2-640x815Lokalitet Kuline u Solotuši predstavlja višeslojno nalazište sa tragovima naseljavanja iz gvozdenog, kasnoantičkog-ranovizantijskog (4-6. vek) i srednjovekovnog doba (15. vek). U narodnoj tradiciji se pominje kao Grad, Kuline i Jerinin grad. Danas su na stenovitom platou iznad Solotuške reke, 10km od Bajine Bašte, vidljiva masivna i još uvek relativno dobro očuvana zidna platna poznosrednjovekovnog zamka Solotnika koji je arheološki sondažno istražen tokom 2007-2008. godine (Filozofski fakultet u Beogradu, ruk. dr Đ. Janković).

Sam dvorac ima približno trapezoidnu osnovu dimenzija 20 h 30 m i bedeme debljine od 1,2 – 1,7 m do gotovo 4 m, građene od pritesanog kamena i trpanca u sredini. Imao je kulu na jugoistočnom uglu nepravilne kružne osnove, prečnika oko 9 m, sa sačuvanim spoljnim licem, sada pod velikom naslagom šuta i obrušenog kamena. Podaci iz stručne literature iz sredine 20. veka govore da su svega deceniju ranije zidovi kule, pre nego što se srušila, bili sačuvani u visini od 12m. Sami bedemi su tada imali visinu do 7m, da bi danas najveća očuvana visina zida bila zabeležena na južnom bedemu dvorca (4,15 m).

Unutar utvrđenog prostora zamka pomentim iskopavanjima su otkrivena dva objekta. Spratna građevina u severozapadnom delu dvorca (označena kao objekat A) očuvanih zidova do 2,5 m visine sa rupama za grede međuspratne konstrukcije, ima ulaz na istočnoj strani i peć u jugoistočnom delu. Njena podrumska prostorija je nepravilne kvadratne osnove dim. 8,7 h 9 m, sa ulazom u jugozapadnom delu. Kulturni sloj ovde sačuvan u debljini od svega 20 cm sadržao je brojne ulomke keramike, životinjskih kostiju, nalaze oružja (vrhovi strelica za samostrel, delovi mača, bojna sekira), oruđa (noževi i razne alatke) i dr. metalne nalaze (klinovi, potkovice, šarke, oplata), kao i kamenu topovsku đulad, koji su okvirno datovani u 15. stoleće. Objekat se oslanja na zapadni bedem na kome je nalazi (zapadna) kapija sa otiscima debljih dasaka od nadvratnika i prolazom koji se sužava ka spoljnem licu u širini bedema od 1,6 m. Južno od kapije vide se tri prozora trapezoidne osnove, gotovo kvadratnog otvora sa unutrašnje strane, a pravougaonog na spoljnem licu, sa okvirima od komada sige. Postoji i istočna kapija sa očuvanim nivoom poda i otiscima drvenih pragova sa obe strane, čija dužina prolaza od 3,85m odgovara debljini bedema na tom mestu. Zaštićena je predziđem i kroz nju se ulazilo u zamak.

Drugi objekat (objekat B) u jugozapadnom delu dvorca, delimično je istražen i ima prozorski otvor u zapadnom zidu koji je naknadno zazidan.

Otkrivena je još cisterna u severoistočnom uglu zamka, koja ima nepravilnu kružnu osnovu i prečnik 4,2-4,7 m. Bila je ispunjena slojem gareži i rečnog šljunka do dubine od 1,6 m, kada se pojavio kružni otvor bunara koji je građen od kamena u suhozidu i imao dubinu oko 4 m.

Ranovizantijski sloj (4 – 6. stoleća) opredeljen je nalazima grnčarije ovog doba. Otkriveni su i delovi zidova ovog starijeg ranovizantijskog utvrđenja na više pozicija, ispod ili paralelno sa poznosrednjovekovnim bedemima od kojih se razlikuju malterom druge boje i strukture, kao i širinom koja iznosi od 0,80 – 1 m. Jedan od njih je iskorišten i pri gradnji cisterne, tako da je njegovo severno lice obloženo glinom.

Jedan zid građen u tehnici suhozida, paralelnog pravca sa zapadnim bedemom poznosrednjovekovnog dvorca, prema pokretnom materijalu – ulomcima grnčarije i životinjskih kostiju, kao i tehnici zidanja, pripisan je predrimskom utvrđenju. Retki ulomci praistorijske keramike su pronađeni i unutar objekta B i izvan zidova dvorca sa istočne strane.

Sa istočne i južne strane zamka nalazi se rov, duboko usečen u stenu, širine približno oko 4m. Sa ostale dve strane zidovi zamka se pružaju uz sam obod stenovite, nepristupačne litice sa koje se pruža prelep pogled niz dolinu Solotuše.

Literatura: A. Deroko, Srednjovekovni gradovi u Srbiji, CrnojGori I Makedoniji, Beograd 1950, 150; Arheološki spomenici i nalazištaI, Zapadna Srbija, Beograd 1953, 59-60, sl. 52 (Đ.M.Z i E.Č.).

Izvor: drina.info

Podeli članak

Komentari