Home / FOTO RAZGLEDNICA / CRKVA SVETOG MARKA U UŽICU (VIDEO)

CRKVA SVETOG MARKA U UŽICU (VIDEO)

djak

Stara užička crkva, posvećena Svetom apostolu i evanđelistu Marku podignuta je 1721. godine. Smeštena je u delu grada poznatom po imenu stara Varoš ili Carina. Pisac „Samoukog rukopisa“, svedok burnih vremena u istoriji Užica pominje šejha Muhameda užičanina, koji je živeo u prvoj polovini XVIII veka. „Taj je šeik odobrio Srbima da načine sebi malo crkve đe će se Bogu moliti i još neke olakšice, te su zato neki Turci omrzli šeika. Tada je po svoj prilici podignuta Crkva Svetog Marka na Varoši.“U sadašnjem obličju Crkva je podignuta 1828. godine, za vreme kneza Miloša Obrenovića, a na temeljima pomenute, starije, bogomolje iz prve polovine XVIII veka. Sa jugozapadne strane, u neposrednoj blizini Crkve, 1890. godine jedan užički spaxija je podigao lep, upečatljiv zvonik, visok 18 metara. Njegova dominacija iz gornje Varoši, svedočila je da je vreme ropstva prošlo i da je glas zvona utihnuo islamsku pesmu sa 34 džamije, koliko ih je bilo dok Turci nisu napustili Užice 1862. godine.

Više od same građevine i skromno oblikovane unutrašnjosti, duhovnu veličinu Stare užičke Crkve predstavlja bogata riznica ikona i bogoslužbenih predmeta. Ona je svedok da liturgijska svest hrišćana nije nestala ni u najtežim vremenima ropstva. Iz nje se vidi živa vera, da je ovaj svet Božji svet, a mi kršteni u ime Oca, Sina i Svetoga Duha, deca Božija. Ta vera je pobedila svet i ropstvo, ona je vrednija od svih građevina i svih carstva ovoga sveta. Ona čuva dušu, Ime i Imanje, jer sve će ovo biti i proći, a večno će biti samo ono što je osvećeno u Crkvi i Svetoj službi. Noseći u sebi ovakvu svest i veru, hrišćani Užica su blagodarni Bogu prilagali svojoj Crkvi ikone različitih slikarskih škola kao i bogoslužbene predmete: putire, krstove, kandila, kadionice, zlatovezne pokrivače i slično.Među najznačajnije ikone Stare Crkve spada italo-kritski Hristos Svedržitelj iz XVI veka na kome dominira vizantijska duhovnost i renesansna preciznost. Ova ikona danas ukrašava vladičanski tron Crkve čuvajući liturgijsko znanje da je sad i ovde episkop Crkve ikona Hristova. Ovoj školi pripada i ikona Bogorodice sa Hristom, takođe iz XVI-XVIII veka, rad vrsnog majstora sa vizantijskog juga. Vredna pomena je i ikona Bogorodice sa Hristom i Svetim Jovanom Krstiteljem u kojoj vidimo dominaciju renesansnih detalja, zlatne pozadine, ornamentike, modelacije likova kao i zapadni nimbus oko glave Svetog Jovana. Uz ovu ikonu oltar Crkve Svetog Marka krasi i ikona Svetog Arhiđakona Stefana, rad Simeona Lazovića sa početka XIX veka. Iz prve polovine XIX veka imamo i dve ikone proroka Isaije i Solomona u ovalnim medaljonima sa duborezom, verovatno sa dveri Stare Crkve. Ove ikone su izložene u riznici, smeštenoj u hrastovim ormarima, na zapadnom zidu crkve. U ovoj postavci se mogu videti filigranski krstovi iz XIX veka, rad vrsnih užičkih kujundžija,koji su iza sebe ostavili i srebrna kandila i kadionice neizrecive lepote. Pored kujundžija Užice je imalo umešne i pobožne žene koje su svoju ljubav prema Bogu izražavale na svili i kadifi zlatotkanim vezom, koji glasno peva: „…sve što diše neka hvali Gospoda“.

PUNA KUCA

Zbog trošnosti materijala (ćerpič, drvo…) Crkva je više puta obnavljana kako bi se sačuvala od vremena i prolaznosti materijala koji su je oblikovali. Obnavljajući Crkvu Užičani su više obnavljali sebe nego samu Crkvu, jer Crkva je Božija i ona će uvek postojati, ali mi ćemo biti i postojati, samo ako budemo deo Crkve, ugrađeni verom i životom u Telo Hristovo. Letopis Crkve pamti obnovu sa kraja XIX veka, potom 1921, kao i 1966. i oko 1990. godine. Poslednja, temeljna obnova bila je od 2004. do 2006. godine, kada je crkva ponovo osvećena za bogoslužbenu upotrebu na Markovdan 2006. godine. Ova obnova bi u vreme Episkopa žičkog G. Hrizostoma, a starešina Crkve bi Milić Dragović, protojerej.U ovoj poslednjoj obnovi Crkva je sačuvala stari izgled i dobila novi sjaj. Drveni svod natkriljuje novi pod sa starim amvonom i podnim grejanjem. Novi ikonostas od orahovog drveta ukrasio je Ljuban Marić iz Lelića, a ikone na njemu delo su akademskog slikara mr Vidoja Tucovića, profesora novosadske akademije na odseku za zidno slikarstvo. Pomenuti duborezac je uradio i vladičanski tron kao i tron za celivajuću ikonu. Vredan pomena je i orao, simvol apostola Jovana Bogoslova, takođe urađen u duborezu, sa koga se čita Jevanđelje na Svetoj službi. Ovo potonje ukrašavanje Crkve Božije pomoglo je Ministarstvo kulture i blagočestivi narod Božiji, pojedinci i firme. Svojom bezimenom žrtvom i oni su stali u red svojih prethodnika koji su znali i verovali da je: „…svaki savršeni poklon odozgo i silazi od Oca Svetlosti“ i da njemu priliči svaka slava, čast i poklonjenje, a On nikome nije ostao dužan.Crkva Svetog Marka ima svakodnevna bogosluženja, jutarnje u 7 sati, večernje u 18 sati, a subotom, nedeljom i praznikom Sveta Liturgija počinje u 8 sati. Tokom godine organizuje se veći broj predavanja na različite teme iz oblasti vere i života.

Izvor: Kamerom kroz Srbiju / otacmilic.com

cest

Podeli članak

Komentari